De vraag komt altijd: "Kun je een voorbeeld geven van een situatie waarin je...". Wie dan moet nadenken, verliest de eerste minuut. Wie een ingestudeerd verhaal afdraait, verliest de rest. Dit is hoe je je voorbereidt zonder een ander te worden.
Je zit tegenover twee mensen. De een kijkt op een formulier en vraagt naar een keer dat je een lastig gesprek moest voeren. Je weet dat je dat vaak hebt gedaan. En toch komt er niets. Dat is geen gebrek aan ervaring. Dat is een gebrek aan voorbereiding, en dat is te verhelpen.
Waarom ze om voorbeelden vragen
Wat je zegt over jezelf zegt weinig. Iedereen is klantgericht, iedereen werkt goed samen. Wat je hebt gedaan zegt meer. Daarom vragen interviewers naar concrete situaties uit het verleden: het is de beste voorspeller die ze hebben. Niet perfect, wel beter dan een goed gevoel.
STAR, en waar het misgaat
STAR staat voor Situatie, Taak, Actie, Resultaat. Wat was de situatie, wat moest jij daarin doen, wat deed je, en wat kwam eruit. Het is een handige volgorde om een voorbeeld te vertellen zonder te verdwalen.
Waar het misgaat: mensen leren een verhaal uit hun hoofd en dragen het voor. Dat hoort de interviewer meteen. Het tweede probleem is dat de A te dun is. Drie zinnen over de situatie, één over wat jij deed. Draai dat om. De interviewer wil weten wat jíj deed, welke keuze je maakte, en waarom. Het derde probleem is een resultaat dat altijd goed is. Een voorbeeld dat niet lukte, met wat je daarvan hebt geleerd, is vaak sterker dan een succes.
Zo bereid je het voor
- Lees de vacature en onderstreep de vijf dingen die ze echt vragen. Niet de opsomming van eisen, maar wat de rol lastig maakt.
- Zoek bij elk van die vijf één situatie uit je eigen werk. Liefst uit de laatste paar jaar. Schrijf per situatie in een paar steekwoorden op wat er speelde, wat jij deed en wat het opleverde.
- Kies er minstens één waarin het niet goed ging. Weet wat je nu anders zou doen.
- Vertel de voorbeelden hardop, aan iemand of aan de muur. Niet om ze te leren, maar om te merken waar je hapert.
- Bedenk wat jij wilt weten. Een gesprek is geen examen; wat jij vraagt zegt net zoveel. Onze vragen die jij moet stellen helpen daarbij.
Het assessment
Bij functies met verantwoordelijkheid hoort steeds vaker een assessment. Meestal bestaat het uit drie delen: een capaciteitentest (cijferreeksen, figuren, taal), een persoonlijkheidsvragenlijst en een praktijkdeel, zoals een rollenspel of een casus die je moet uitwerken.
De capaciteitentest kun je oefenen, en dat loont: niet omdat je slimmer wordt, maar omdat je de vorm kent en niet in paniek raakt bij de tijdsdruk. De persoonlijkheidsvragenlijst kun je beter niet sturen. Wie antwoordt zoals hij denkt dat het hoort, krijgt een profiel dat niet klopt, en een baan die daarbij past. Het praktijkdeel bereid je voor zoals een gesprek: weet wat de rol vraagt, en doe wat je in het echt ook zou doen.
Vraag altijd om de uitslag en om een toelichting. Daar heb je recht op, en je leert er meer van dan van de baan zelf.
Wat wij doen
Ga je via ons op gesprek, dan bereiden wij je voor. Wij vertellen wie je tegenover je krijgt, waar de opdrachtgever op let en wat in eerdere gesprekken de vragen waren. Na afloop bellen wij je, en wij bellen de opdrachtgever. Zo weet je binnen een paar dagen waar je staat. Hoe wij naar jou kijken staat in je cv is niet je verhaal.
Welke vijf situaties zou jij kiezen? Als je daar nu al even over nadenkt, is het gesprek straks een gesprek.
Dit artikel hoort bij Voor professionals. Daar staat hoe wij dit in de praktijk aanpakken.
Geschreven door de recruiters van Match Finders, over wat zij aan tafel zien misgaan en wat er dan wél werkt. Alle artikelen
